[ خطبة ] بسم اللّه الرحمن الرحيم الحمد لمن خلق العقل بنور وجوده و اتمّ الفضل على ذلك بكمال وجوده و بخلقه الكريم خلق الممكنات و بخلقه العظيم منّ على الموجودات و الصلاة على من خصّه بالقران و اوضح له الهدى و الايمان و على نفسه و روحه و جسده عليّ امير المؤمنين و على إله و ذواريه و اهل بيته الطّيّبين الطّاهرين صلوات اللّه عليهم اجمعين و لعنة اللّه على اعدائهم من الأن الى يوم الدّين . اما بعد اين مجلد ثانى از تحفة الملوك مشتمل بر چندين تحفه و سه مجموعه است . ربّ وفقنى لاتمامه بمحمد و إله . تحفه : [ 1 ] ، [ خصائل حكمت ] بدان‌كه حكما و اهل عقل به‌جاى جنس علم ، حكمت را ذكر كرده‌اند و در تحت جنس حكمت ، هفت نوع از خصلت دانسته‌اند : ذكا و سرعت فهم و صفاى ذهن و سهولت تعلم و حسن تعقل و تحفظ و تذكر . اما ذكا ، پس عبارت است از آن‌كه ذهن اين‌كس در ترتيب دادن مقدمات و قضايا و استخراج نمودن مطالب و نتايج از آن‌ها سرعت‌دار و صاحب قدرت و ملكه باشد ؛ مثل برق جهنده و حصول اين قوّت اگر به طريق تكسّب باشد هرآينه از كثرت مراولت « 1 » و ممارست مقدمات و قضاياى منتجه

--> ( 1 ) . در نسخهء مجلس شوراى ملى « مزادله » آمده است .